Bir yazılım fikri genellikle çok basit bir cümleyle başlıyor:
“Şöyle bir uygulama olsa aslında çok iyi olur.”
Sonra fikir büyüyor. Üyelik olsun, ödeme alınsın, bildirim gitsin, kullanıcılar mesajlaşsın, bir de yapay zekâ ekleyelim derken ortaya oldukça kapsamlı bir proje çıkıyor. Tam bu noktada proje sahibi internette yazılım şirketi aramaya başlıyor ve ilk sorusunu soruyor:
“Bunun maliyeti ne olur?”
İşin ilginç tarafı, daha proje doğru düzgün dinlenmeden bu soruya net cevap verenler çıkıyor. Oysa yazılımda fiyat, uygulamanın adına göre belirlenmiyor. “Pazar yeri”, “rezervasyon sistemi” veya “sosyal medya uygulaması” demek fiyat çıkarmak için yeterli değil. Aynı isimle anlatılan iki projenin arkasında tamamen farklı bir yapı bulunabilir.
Bu yüzden yazılım yaptırmak isteyen birinin ilk işi fiyat toplamak değil, fikrini biraz sadeleştirmek olmalı.
Teknik bir doküman hazırlamanıza gerek yok. Hangi programlama dilinin kullanılacağını bilmeniz de gerekmiyor. Fakat şu cümleyi kurabiliyor olmalısınız:
“Bu proje, şu insanların, şu problemini çözecek.”
Bu cümle net değilse özellikler de netleşmiyor. Özellikler netleşmeyince teklifler birbirini tutmuyor. Bir firma üç ay derken diğeri sekiz ay diyor; biri çok düşük, diğeri çok yüksek fiyat veriyor. Proje sahibi de doğal olarak kime güveneceğini şaşırıyor.
Bir başka yaygın hata, her şeyi ilk sürüme koymaya çalışmak. Çünkü proje sahibinin aklında haklı olarak ürünün tamamlanmış hâli var. Ancak kullanıcı daha temel özelliği isteyecek mi, uygulamayı düzenli kullanacak mı, bunun için ödeme yapacak mı; bunlar henüz belli değil.
Belirsiz bir fikir için baştan büyük bir bütçe harcamak yerine, projenin en önemli kısmını çalışır hâle getirmek çoğu zaman daha mantıklı. Ürün kullanıma açılır, insanlar neyi seviyor ve nerede zorlanıyor görülür, sonraki adımlar buna göre atılır.
Yazılım şirketi seçerken de yalnızca teklifin altındaki toplam rakama bakmamak gerekiyor. O rakamın içinde tasarım var mı, yönetim paneli var mı, test ve yayın süreci dahil mi, proje bittikten sonra destek verilecek mi? Daha da önemlisi, kaynak kod ve sunucu erişimleri kime ait olacak?
Başlangıçta uygun görünen bir teklif, bu detaylar konuşulmadığında sonradan oldukça pahalıya dönüşebiliyor.
İyi bir yazılım şirketini anlamanın yolu da aslında çok karmaşık değil. Size her söylediğiniz için “olur” diyen ekipten çok, bazen “Buna ilk aşamada ihtiyacınız yok” diyebilen ekibe dikkat edin. Çünkü iyi ekip yalnızca daha fazla özellik satmaya çalışmaz; yanlış geliştirmeye harcayacağınız parayı da düşünür.
Yazılım yaptırmak, birine fikrinizi anlatıp birkaç ay sonra uygulamayı teslim almak değildir. Birlikte karar verilen, denenen ve zaman içinde gelişen bir süreçtir.
Elinizde sadece bir fikir varsa bu, başlamak için yeterli olabilir. Her ayrıntıyı çözmüş olmanız gerekmiyor. Doğru soruyu bulduğunuzda, yazılımın geri kalanı zaten adım adım şekilleniyor.